Nordlige folk

open
close
Kvinne i mørkerød Lyngenkofte, med silkesjal, kåkesølvbelte, to søljer i halsen, veske og komager med komagband
Lene Antonsenis lea riebangolle boagán, silkeliidnii, veasku, čázehat ja čuolddabáttit ja guokte riskku iežas Ivgu-gáktái. Govven: Tania Lopez/DÁG

Ivnnit ja lassireaiddut

Go alccat áiggut háhkat vuosttaš gávtti, de dáiddát ohcat makkár ivnnis ja makkár lassireaiddut gullet juste dan gáktái. Movt lea duođaid Ivgu gávtti hápmi?

Ivgu gákti lea oassin ealli sámi árbevierus, ja rievdá dađistaga bivttasvieruid, oktagaslačča hámi ja hutkáivuođaid mielde. Ivnnit, hábmen, čiŋat ja lassireaiddut rievddadallet.

Don válljet ieš ivnni ja ávdnasiid

Ivdni lea čađat rievddadan, nu olbmot  dološáiggis ge dahke ja válljejedje iešguđetlágan ivnniid. Danin don sáhtát ieš válljet iežat gávtti ivnni. Don oaččut ieš válljet láđi maiddái. Láđđi lea buot dábáleamos, muhto oallugat válljejit geahppaset gávttiid juogo bumbolullus dahje earálágan liinni.

To unge jenter i kofte. Foto: Tania Lopez/DÁG.
Linnea og Ingeborg. Foto: Tania Lopez/DÁG.
Ivgu gávtti hábmen ja čiŋat

Ivgu gáktái lea oktasaš vuođđominsttar. Dan vuođđu lea dat bargu mii dahkkui 1990-logus ja dan mielde movt gávttit dološáiggis ledje.

  • Nissongákti: čiŋahuvvo láđđebáttiin olggiin ja sojiin. Ohca ravdejuvvo láđđin ja čiŋahuvvo láđđebihtáiguin mat leat guhkedáleš dahje golmmačiegagat, njealječiegagat ja maiddái riebangolli. Gávttis lea holbi.
  • Dievdogákti: čiŋahuvvo láđiin olggiin sojiin, ohca giddejuvvo rohkiiguin dahje  bárggaldagaiguin, ravdejuvvo láđiin ja čiŋahuvvo golmmačiegat ja njeallječiegat láđđebihtáiguin ja riebangolliin. Gávttis lea krávva seammás go maiddái lea luskkostat (guokte rukses ulloárppu vuolimusas).

Gáktái gávdno maiddái vuođđominsttar ja soames njuolggadusa man mielde Ivgu-gákti galgá hábmejuvvot. Ollu bearrašiin ja gáktegoarruin leat maiddái soames bienat, mat dagahit ahte sáhttá gávttis oaidnit guđe bearrasii gullá ja gii dan lea gorron.

 

Mann i kofte. Foto: Tania Lopez/DÁG
Bjørn Inge Mo. Foto: Tania Lopez/DÁG
 Aktuelle lenker

Hvem kan bruke kofte, NRK

Kofteordliste

Kilder

Antonsen, Lene (1995) Sjøsamisk klesbruk i gamle Lyngen, Kåfjord sameforening: Kåfjord

Guttorm, Gunvor (2009) Den samiske drakten i historienes løp i Haugen, B.S.H Norsk bunadleksikon, Cappelen Damm: Oslo

Isaksen, Kjellaug (2009) Lyngenkofta i i Haugen, B.S.H Norsk bunadleksikon, Cappelen Damm: Oslo

Fáktádieđut Ivgugávtti birra
  • Heite atnimis gávtti 1800-logu loahpageahčen
  • Ođđasit ráhkaduvvon 1990-logus
  • Gávttis lea raddeleahppi
  • Guovllus lei nissongahpir guhka anus
  • Dievdogahpir ii leat seamma bivnnut
  • Ollu nissonat adnet silkeliinni
  • Nissoniid čiŋat leat riskkut (soljjut), suorpmasat ja eará čiŋat
  • Silbarahka ja kruvdno sáhttá adnot headjačikŋan
  Hvem kan bruke kofte, NRK

skjermbilde-2016-11-15-kl-12-25-23-kopi